Część 06: Warsztat metod (CBT, NLP i uważność)
Rozdział 12: NLP – Reżyser kinowy Twojego lęku -
Jak przełamać moc obciążających obrazów wewnętrznych
Czy zauważyłeś kiedyś, że myślom depresyjnym często towarzyszą bardzo konkretne obrazy wewnętrzne? Może widzisz siebie w ciemnym ślepym zaułku albo masz przed oczami przerysowany, ogromny obraz swojego ostatniego nawrotu. Te obrazy natychmiast wywołują reakcje w ciele, takie jak ucisk w klatce piersiowej czy paraliż. W NLP (programowaniu neurolingwistycznym) wychodzimy z założenia, że liczy się nie tylko treść Twoich myśli, ale przede wszystkim ich struktura. W tym rozdziale dowiesz się, jak stać się reżyserem we własnej głowie i zmieniać „ustawienia obrazu” tak, aby przestały budzić grozę.
1. Odkrywanie submodalności
Submodalności to subtelne elementy składowe Twojej percepcji. Obraz wewnętrzny nie jest po prostu obecny – posiada swoje właściwości:
-
Czy jest kolorowy, czy czarno-biały?
-
Znajduje się blisko czy daleko?
-
Jest to nieruchomy kadr czy film?
-
Jest jasny czy ciemny?
Dźwignia: Gdy zmieniasz submodalności, zmienia się też ich ładunek emocjonalny. Olbrzymi, nasycony barwami obraz porażki działa przytłaczająco. Niewielki, zamazany, czarno-biały obraz tej samej sytuacji w znacznym stopniu traci swoją moc.
2. „Technika sali kinowej” (dysocjacja)
Ta technika jest potężnym narzędziem pozwalającym nabrać dystansu do bolesnych wspomnień lub lęku przed porażką:
-
Wyobraź sobie, że siedzisz na sali kinowej. Na ekranie wyświetla się „film” przedstawiający Twój lęk lub błąd.
-
Opuść w myślach swoje ciało: Wyobraź sobie, że unosisz się do kabiny projekcyjnej i z góry patrzysz na siebie siedzącego w fotelu na dole i oglądającego film. (Podwójna dysocjacja).
-
Zmień ten film: Spraw, by obraz na ekranie stał się czarno-biały. Niech migocze jak w starym niemym kinie. Dodaj wesołą, cyrkową muzykę.
-
Efekt: Twój mózg rejestruje tę zmianę. Emocjonalny „ładunek” obrazu zostaje zneutralizowany przez śmieszność lub dystans.
3. „Podmiana głosu” wewnętrznego krytyka
W rozdziale 8 rozmawialiśmy o wewnętrznym krytyku. NLP oferuje w tej kwestii szybki trik:
-
Gdy głos mówi: „I tak ci się nie uda”, zmień jego brzmienie.
-
Spraw, by krytyk brzmiał jak Myszka Miki albo postać z kreskówki.
-
Czy jesteś w stanie brać na poważnie głos, który brzmi jak kaczka? Prawdopodobnie nie. Przekaz natychmiast traci swoją niszczycielską siłę.
4. Przeprogramowanie „kotwicy nałogu”
Gdy pojawia się głód nałogowy (craving), często masz w głowie kuszący obraz „pierwszego kieliszka”.
-
Wykorzystaj NLP, aby natychmiast połączyć ten obraz: gdy tylko pojawi się myśl o kieliszku, od razu nałóż na nią w myślach obraz najgorszych konsekwencji (kac, wstyd, poczucie straty).
-
Spraw, by obraz nałogu stał się ciemny i brudny, a obraz twojej wolności (poranek bez bólu głowy) – jasny, duży i pełen nasyconych barw.
Pytania do refleksji do rozdziału 12
-
Gdy myślisz o swojej depresji: czy ukazuje ci się ona w formie obrazu? Jak jest on duży i w którym miejscu twojego wewnętrznego pola widzenia się znajduje?
-
Spróbuj teraz: weź negatywny obraz i przesuń go w wyobraźni daleko ku horyzontowi, aż stanie się ledwie małym punktem. Jak zmienia się twoje odczucie w klatce piersiowej?
-
Jaki głos z kreskówki najbardziej pasuje do twojego wewnętrznego krytyka, aby wreszcie pozbawić go powagi?
NLP (obrazy)
„Jestem reżyserem we własnej głowie. Mam moc zmieniania kolorów, głośności i wielkości moich wewnętrznych obrazów. Moja głowa należy do mnie, a nie do lęku.”