Część 03: Emocje społeczne
Rozdział 09: Samotność i tęsknota
- Pragnienie więzi – Drogi wyjścia z izolacji -
Samotność to nie to samo co bycie samemu. Można być pośród tysiąca ludzi, a mimo to czuć się głęboko samotnym. W depresji i uzależnieniu samotność jest często zarówno przyczyną, jak i skutkiem: pijemy, bo czujemy się sami, i kończymy sami, bo uzależnienie nas izoluje. Tęsknota jest przy tym bolesnym motorem – pragnieniem bycia zauważonym, przytulonym i zrozumianym. W tym rozdziale przyjrzymy się temu, dlaczego ukrywamy się za murami i jak możemy znów uchylić drzwi, nie czując się przy tym bezbronnymi.
Twoja lista bardzo precyzyjnie opisuje ten trudny obszar: samotny, zatroskany, zniechęcony, zagubiony, nieszczęśliwy, opuszczony, stęskniony, wyizolowany, pusty.
1. Obronny mur depresji
W depresji często wykorzystujemy izolację jako pozorną ochronę. Odwołujemy spotkania, ponieważ uważamy, że jesteśmy „ciężarem” dla innych, albo brakuje nam sił na niezobowiązujące rozmowy. Uczucie pustki wypełniamy wtedy często substancją. Jednak samotność to biologiczny sygnał ostrzegawczy, podobnie jak głód: Twój organizm daje Ci znać, że podstawowa potrzeba – więzi społecznej – nie została zaspokojona.
2. Samotność przewlekła a sytuacyjna
W terapii poznawczo-behawioralnej rozróżniamy:
-
Samotność sytuacyjną: Jesteś sam, ponieważ niedawno się przeprowadziłeś lub przeszedłeś rozstanie. (Rozwiązanie: nawiązywanie nowych kontaktów).
-
Samotność przewlekłą: Czujesz się wewnętrznie odcięty od świata, nawet gdy wokół są ludzie. Często wynika to z głębokiej nieufności lub lęku przed odrzuceniem.
3. Most bezbronności
Często czujemy się mniej samotni dopiero wtedy, gdy przestajemy nosić maskę.
-
Ćwiczenie: Znajdź zaufaną osobę (lub grupę wsparcia). Zamiast mówić: „Wszystko u mnie w porządku”, powiedz: „Czuję się dziś bardzo samotny”.
-
Tęsknota jest Twoim kompasem: Pokazuje Ci, że jesteś istotą głęboko społeczną. Przyjmij ją jako dowód Twojego człowieczeństwa, a nie jako oznakę słabości.
-
Zacznij od małych rzeczy: Krótka rozmowa telefoniczna, pozdrowienie sąsiada. Każde „mikropołączenie” kruszy ten mur kawałek po kawałku.
Hasło: Więź
„Mogę powoli opuszczać swoje mury. Poczucie więzi zaczyna się tam, gdzie znajduję odwagę, by pokazać się takim, jakim naprawdę jestem – ze wszystkimi moimi bliznami i moją tęsknotą”.