Część 02: „Trudne” drogowskazy
Rozdział 06: Wstręt i pogarda
- Dystans i integralność – Co nas odpycha i dlaczego to ważne -
Wstręt to jedna z naszych najsilniejszych reakcji fizycznych. Pierwotnie miał nas chronić przed trującym jedzeniem czy patogenami. Jednak wstręt ma także stronę psychologiczną: pokazuje nam, co jest niezgodne z naszymi wartościami. Pogarda z kolei to społeczna forma wstrętu – poczucie wyższości lub głębokiej niechęci. W uzależnieniu często doświadczamy niszczącego wstrętu do samego siebie. Czujemy obrzydzenie do własnego odbicia w lustrze, do porannego zapachu alkoholu czy kłamstw z poprzedniego wieczoru. W tym rozdziale nauczymy się odwracać wstręt od samych siebie i wykorzystywać go jako zdrowe narzędzie do wyznaczania granic wobec szkodliwych wpływów.
Na Twojej liście odnajdziemy tutaj takie niuanse, jak: niechętny, zdegustowany, potworny, odrażający, nieswój, obcy, oporny, zawstydzony za kogoś oraz ostre krawędzie pogardy: lekceważący, arogancki, protekcjonalny, złośliwy, obojętny.
1. Od wstrętu do samego siebie do szacunku dla samego siebie
Kiedy zmagamy się z depresją lub pijemy, kierujemy wstręt przeciwko sobie. Czujemy się „brudni” lub bezwartościowi. Celem powrotu do zdrowia jest uświadomienie sobie: To nie Ty jesteś odrażający, lecz zachowanie lub substancja takie były. * Strategia: Kiedy pojawia się wstręt do siebie, powiedz sobie: „Wstydzę się tego, co się wydarzyło, ale czuję wstręt do trucizny, która do tego doprowadziła”. Wykorzystaj wstręt, by rozwinąć zdrową odrazę do substancji.
2. Wstręt jako tarcza ochronna (integralność)
Wstręt pomaga Ci powiedzieć „nie”. Kiedy w określonych sytuacjach lub przy danych osobach czujesz się nieswojo lub masz opór, jest to Twój wewnętrzny system ostrzegawczy. Chroni on Twoją integralność.
-
Ćwiczenie: Zwróć uwagę na „przeczucie w brzuchu”. Gdzie czujesz subtelną niechęć? To nie jest błąd, lecz Twój kompas, który mówi: „To mi nie służy”.
3. Pułapka pogardy
Pogarda (wobec innych) to często mechanizm obronny ego, by poczuć się mniej bezwartościowym. Arogancja czy wyższość to najczęściej tarcze, za którymi kryje się głęboka niepewność.
-
Ten, kto gardzi innymi, izoluje się. W depresji prowadzi to do samotności.
-
Rozwiązanie: Zastąp pogardę ciekawością. Dlaczego ta osoba tak bardzo mnie porusza? Co we mnie czuje się zagrożone?
Słowo kluczowe: Wyznaczanie granic
„Nie używam już wstrętu przeciwko sobie, lecz jako tarczy przed wszystkim, co zatruwa moją duszę. Prawdziwa siła zaczyna się tam, gdzie potrafię zdrowo wyznaczyć granice”.